గ్రహణం (Grahanam) — సూర్య, చంద్ర గ్రహణాలు
సూర్య గ్రహణం మరియు చంద్ర గ్రహణాల తేదీలు, ప్రాముఖ్యత మరియు పాటించవలసిన నియమాలు తెలుగు పంచాంగం ప్రకారం.
గ్రహణం అంటే ఏమిటి?
సూర్యుడు, చంద్రుడు మరియు భూమి ఒకే సరళరేఖలో వచ్చినప్పుడు ఏర్పడే ప్రత్యేక ఖగోళ పరిణామాన్ని గ్రహణం అంటారు. వేద జ్యోతిష్యశాస్త్రం ప్రకారం గ్రహణాలకు ఖగోళపరమైన ప్రాముఖ్యతతో పాటు ఆధ్యాత్మిక, జ్యోతిష పరమైన ప్రాముఖ్యత కూడా ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం సంభవించే సూర్య, చంద్ర గ్రహణాల తేదీలు మరియు సమయాలను పంచాంగంలో ముందుగానే లెక్కించి పేర్కొంటారు. గ్రహణాలు రాహు, కేతువుల సంచార కాలాలతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయని జ్యోతిష్యశాస్త్రం చెబుతుంది.
సూర్య గ్రహణం (Solar Eclipse)
చంద్రుడు భూమికి, సూర్యుడికి మధ్యగా వచ్చినప్పుడు సూర్యగ్రహణం ఏర్పడుతుంది. ఇది ఎల్లప్పుడూ అమావాస్య తిథి నాడు మాత్రమే సంభవిస్తుంది. సూర్యగ్రహణాలు మూడు రకాలు — సంపూర్ణ గ్రహణం (Total), పాక్షిక గ్రహణం (Partial) మరియు వలయాకార గ్రహణం (Annular). సూర్యగ్రహణాన్ని నేరుగా కంటితో చూడకూడదని, ప్రత్యేక రక్షణ కళ్లజోళ్లు ఉపయోగించాలని శాస్త్రవేత్తలు సూచిస్తారు.
చంద్ర గ్రహణం (Lunar Eclipse)
భూమి సూర్యుడికి, చంద్రుడికి మధ్యగా వచ్చినప్పుడు చంద్రగ్రహణం ఏర్పడుతుంది. ఇది పౌర్ణమి తిథి నాడు మాత్రమే సంభవిస్తుంది. చంద్రగ్రహణాలు కూడా సంపూర్ణ, పాక్షిక మరియు ఛాయా గ్రహణం (Penumbral) అని మూడు రకాలుగా ఉంటాయి. చంద్రగ్రహణాన్ని నేరుగా కంటితో చూడటం సురక్షితం.
గ్రహణ సమయంలో పాటించవలసిన నియమాలు
సాంప్రదాయం ప్రకారం గ్రహణ కాలంలో (సూతక కాలం) ఆహారం తీసుకోకపోవడం, పూజా కార్యక్రమాలు మరియు శుభకార్యాలు వాయిదా వేయడం ఆనవాయితీ. గర్భిణీ స్త్రీలు ఈ సమయంలో ఇంటి లోపల ఉండి జాగ్రత్త వహించాలని పెద్దలు సూచిస్తారు. గ్రహణం ముగిసిన వెంటనే స్నానం చేసి, ఇంటిని శుద్ధి చేసుకుని, దేవుడిని పూజించడం సంప్రదాయం. దానధర్మాలు చేయడం కూడా ఈ సమయంలో పుణ్యప్రదంగా భావిస్తారు.